เอกสารแนบ

คำว่า "โลหิต" อาจฟังดูน่าหวาดเสียวและน่ากลัวสำหรับบางคน แต่สำหรับโรงพยาบาลแล้ว โลหิตเป็นสิ่งที่จำเป็นและสำคัญในการรักษาผู้ป่วย ไม่ว่าจะเป็นผู้ป่วยผ่าตัด ผู้ป่วยโรคเลือด ผู้ป่วยมะเร็ง รวมทั้งการรักษาหลายๆอย่างในปัจจุบันจะไม่สามารถทำได้หากไม่มีโลหิต

ในร่างกายคนเรามีเลือดไหลเวียนอยู่ในตัว เพื่อทำหน้าที่ลำเลียงอาหาร น้ำ ออกซิเจนไปทั่วร่างกาย ขณะเดียวกันก็นำสารพิษของเสีย และคาร์บอน ไดออกไซด์จากส่วนต่างๆ เพื่อนำไปกำจัดออกจากร่างกายเพื่อให้ร่างกายทำหน้าที่ได้อย่างปรกติ ในเลือดมีทั้งของเหลว (ส่วนน้ำ) และเซลล์ชนิดต่างๆ ซึ่งมีหน้าที่ต่างกัน กล่าวคือ

เม็ดเลือดแดง ทำหน้าที่นำออกซิเจนไปเลี้ยงเนื้อเยื่อ และนำก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เนื้อเยื่อออกไปขับถ่าย เม็ดเลือดแดงมีปริมาณประมาณร้อย ละ 40-45 ของเลือดทั้งหมด และมีอายุเพียง 120 วัน

เม็ดเลือดขาว ทำหน้าที่ให้ภูมิคุ้มกันเหมือนทหารปกป้อง เชื้อโรคในร่างกาย มีปริมาณประมาณร้อยละ 1 ของเลือด

เกล็ดเลือด ทำหน้าที่ช่วยให้เลือดแข็งตัว มีลักษณะเป็นชิ้นส่วนของเซลล์ขนาดเล็ก มีอยู่ประมาณร้อยละ 5 ของเลือด

พลาสมา เป็นสารน้ำสีเหลือง มีโปรตีน เกลือแร่ ไขมัน ฮอร์โมน วิตามิน มีปริมาณร้อยละ 55 ของเลือด

เลือดที่อยู่ในคนไทยเราแบ่งออกได้เป็น 4 หมู่คือ 1.หมู่โอ พบร้อยละ 38 2.หมู่เอ พบร้อยละ 21 3.หมู่บี พบร้อยละ 34 และ 4.หมู่เอบี พบร้อยละ 7

นอกจากนี้ในหมู่เลือดเอ, บี, โอ แต่ละชนิดจะพบว่าประมาณ 1-3 คน ในจำนวนประชากร 1,000 คน มีหมู่เลือดอาร์เอช ลบ ซึ่งเป็นหมู่เลือดที่หายากหรือหมู่เลือดพิเศษ เท่าที่พบมา เราพบว่าหมู่เลือดโอเป็นหมู่เลือดที่หาง่ายเมื่อเทียบกับหมู่เลือดประเภทอื่นที่บริจาคกันเข้ามา สำหรับผู้ที่ไม่เคยบริจาคโลหิตมาก่อนแต่อยากช่วยเพื่อนมนุษย์ด้วยกัน ไม่ยากเลยค่ะ

คุณสมบัติของผู้บริจาคโลหิต ต้องเป็นผู้มีสุขภาพแข็งแรง ไม่มีโรคประจำตัว, อายุ 18-60 ปี, น้ำหนักตั้งแต่ 45 กิโลกรัมขึ้นไป, ไม่อยู่ในระหว่างรับประทานยาปฏิชีวนะ ยาป้องกันเลือดแข็งตัว ฮอร์โมนเพศ, ไม่มีประวัติเป็นโรคมาลา เรียในระยะเวลา 3 ปี, ไม่ได้รับการถอนฟันหรือขูดหินปูนภาย ใน 72 ชั่วโมงก่อนบริจาคโลหิต, ไม่มีบาดแผลสดหรือแผลติดเชื้อใดๆตามร่างกาย และผู้หญิงที่ ไม่อยู่ในระยะตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร

ผู้ที่ไม่สามารถบริจาคโลหิตได้ คือ ผู้ที่เป็นโรคหัวใจ โรคปอด มะเร็ง ลมชัก โรคเลือดออกง่ายแต่หยุดยาก, ผู้ที่เป็นหรือเคยเป็นไวรัสตับอักเสบบี หรือคู่ครอง (สามีหรือภรรยา) เป็นไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี รวมทั้งผู้ติดเชื้อเอชไอวีหรือซิฟิลิส, ผู้เสพยาเสพติดชนิดใช้เข็มฉีดยา, ผู้ที่มีพฤติกรรมเสี่ยงทางเพศ มีคู่นอนหลายคน หรือเปลี่ยนคู่นอนบ่อยๆ ผู้ชายมีเพศสัมพันธ์กับชาย, น้ำหนักตัวลดลงโดยไม่ทราบสาเหตุ มีต่อมน้ำเหลืองตามร่างกายโต หรือมีไข้โดยไม่ทราบสาเหตุ

การเตรียมตัวก่อนบริจาคโลหิต เพื่อมิให้ผู้บริจาคโลหิตอ่อนเพลียมากหลังบริจาคโลหิตจึงควรเตรียม ตัวดังนี้ 1.ก่อนบริจาคโลหิต 1-2 วัน ควรดื่มน้ำมากๆ เพื่อให้ร่างกายสดชื่น โลหิตไหลเวียนดี 2.งดดื่มสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ 3.ไม่ควรเล่นกีฬาหรือออกกำลังกายที่ต้องเสียเหงื่อมากก่อนบริจาคโลหิต 1 วัน 4.รับประทานอาหารก่อนบริจาคโลหิตประมาณ 4 ชั่วโมง 5.นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอประมาณ 6 ชั่วโมง

แต่ละครั้งโรงพยาบาลต้องการโลหิตประมาณ 350-450 ซี.ซี./คน ซึ่งปริมาณจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับน้ำหนักตัวของผู้บริจาค และเพื่อให้ผู้ป่วยได้รับโลหิตที่ปลอดภัย โลหิตที่ได้จะต้องผ่านกระบวนการทดสอบก่อนนำไปให้ผู้ป่วยคือ ตรวจหาไวรัสตับอักเสบบี ไวรัสตับอักเสบซี ซิฟิลิส และไวรัสเอดส์

เห็นไหมว่าหากมีการ เตรียมพร้อมก่อนมาบริจาคเลือดก็ไม่ใช่เรื่องยากเลย เมื่อคุณบริจาคเลือดไปแล้วเท่ากับคุณได้กระตุ้นร่างกายให้สร้างเม็ดเลือดแดงขึ้นมาใหม่ (เม็ดเลือดแดงมีอายุประมาณ 120 วัน) มีผลให้สุขภาพแข็งแรง ยิ่งขึ้น สำหรับผู้หญิงสามารถบริจาคได้ทุก 6 เดือน ส่วนผู้ชายบริจาคได้ทุก 3 เดือน

ที่มา : หนังสือพิมพ์โลกวันนี้วันสุข โดย รศ.พญ.ศศิจิต เวชแพศย์

อ้างอิง: http://www.thaihealth.or.th/healthcontent/article/37619